Jak można zauważyć, coraz więcej przestępstw jest popełnianych przez osoby, które nie ukończyły jeszcze nawet 18 roku życia.  W związku z tym, w części ogólnej Kodeksu Karnego przewiduje się zwiększenie odpowiedzialności nieletnich. Nieletni, którzy ukończyli 15 rok życia  mają być odpowiedzialni za wszystkie zbrodnie i najpoważniejsze występki, pod warunkiem, że poziom ich rozwoju nie będzie stał temu na przeszkodzie. Ponadto, osoby nieletnie uprzednio skazane będą ponosić odpowiedzialność bezwarunkową. Projekt znosi ograniczenie górnej granicy kary, jaką można wymierzyć nieletniemu, przy pozostawieniu możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary. Rozwiązanie to gwarantuje większą swobodę w sędziowskim wymierzaniu kary.

Kolejna zmiana dotyczy obrony koniecznej. Projekt w istotny sposób zwiększa uprawnienia obywateli do stosowania obrony koniecznej. Po pierwsze, stanowi, że ewentualne przekroczenie granic obrony koniecznej nie będzie stanowiło przestępstwa, co pozwoli na umorzenie sprawy już przez prokuratora. W obecnym stanie prawnym, prokurator musi skierować akt oskarżenia do sądu, a dopiero sąd może odstąpić od wymierzenia kary.
Proponuje się, aby bezkarne pozostawało przekroczenie granic obrony koniecznej, jeżeli zamach polegał na wdarciu się do cudzego mieszkania, domu, czy pojazdu, chyba że przekroczenie granic obrony koniecznej było rażące. Oznacza to, że osoba broniąca się przed napadem we własnym domu będzie mogła użyć środków nawet nieadekwatnych do obiektywnego zagrożenia w celu odparcia zamachu. Karze podlegać będą wyłącznie osoby, które rażąco przekroczyły granice obrony koniecznej np.: zastrzeliły napastnika, którym było kilkuletnie dziecko. Zmiana ta umożliwi obywatelom skuteczniejszą ochronę życia, zdrowia, oraz swojego mienia, jak również swoich bliskich, bez obawy o ewentualne konsekwencje.

Jak podkreśla Poseł na Sejm RP Jarosław Rusiecki (KP PiS), projekt zmierza również do tego, aby zaostrzyć kary wobec pewnej kategorii szczególnie groźnych i niebezpiecznych sprawców.  Projekt przewiduje zwiększenie możliwości stosowania kary ograniczenia wolności. Reforma prawa karnego zakłada wydłużenie możliwości stosowania kary ograniczenia wolności do lat 2 (obecnie rok). Kolejna zmiana części ogólnej Kodeksu Karnego to wprowadzenie możliwości orzekania kary pozbawienia wolności od 1 miesiąca do 25 lat. W obecnie obowiązującym stanie prawnym, karę pozbawienia wolności wymierza się do lat 15. W określonych przypadkach, wymierzyć można także karę 25 lat pozbawienia wolności, lecz niemożliwe jest orzeczenie kary w wymiarze pomiędzy 15, a 25 lat.  Dzięki tej zmianie zostanie poszerzona swoboda sędziowskiego wymiaru kary i wprowadzona możliwość orzekania kary również w tym przedziale. Projekt wprowadza możliwość orzeczenia kary pozbawienia wolności poniżej jednego miesiąca, jeżeli czyn był stosunkowo nieszkodliwy. Zapis ten pozwoli na stosowanie krótkoterminowej kary pozbawienia wolności, która zapewne będzie bardziej dolegliwa, niż warunkowe zawieszenie wykonania kary. Projekt przewiduje również w razie skazania za zbrodnię, orzeczenie pozbawienia praw publicznych.

Ponadto w sposób surowy traktować się będzie recydywistów, czyli osoby  które po raz kolejny dopuszczają się podobnych przestępstw. Wobec sprawców odpowiadających  w warunkach artykułu 64 § 2 Kodeksu Karnego nie będzie możliwe stosowanie warunkowego zawieszenia kary.

W projekcie zakłada się rozszerzenie katalogu środków karnych. Przewiduje się wprowadzenie nowych środków karnych takich jak np.: pozbawienie, lub ograniczenie władzy rodzicielskiej, pozbawienie, lub ograniczenie władzy opiekuńczej, zakaz wstępu na imprezy masowe, opublikowanie wizerunku sprawcy.  Sąd karny w pewnych szczególnych sytuacjach np.: w sprawach o znęcanie, jeśli uzna, że kwalifikacje moralne jednego z rodziców nie nadają się do tego, żeby sprawował on władzę rodzicielską, może w wyroku karnym pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej, lub opiekuńczej. Nie będzie trzeba wytaczać odrębnej sprawy w sądzie rodzinnym. W ślad za rozwiązaniami wielu krajów europejskich, projekt wprowadza instytucję zakazu stadionowego, który będzie orzekany wobec sprawców przestępstw związanych z imprezami masowymi. Zakaz stadionowy może również obejmować zakaz wyjazdów zagranicznych w określonych terminach, lub nakaz stawiania się na Policji w określonych dniach (np. w dniach rozgrywek piłkarskich). Złamanie zakazu stadionowego będzie przestępstwem.

Zmiany dotyczą także, uregulowań dotyczących problematyki wieloczynowego zachowania sprawcy. Zmiana artykułu 12 Kodeksu Karnego i uchylenie artykułu 91 Kodeksu Karnego spowoduje rezygnację z instytucji ciągu przestępstw. Zmiany w omawianym zakresie wyeliminują niejednolitość orzecznictwa, zwłaszcza w zakresie kwalifikowania wieloczynowego zachowania sprawcy. Ponadto, poprzez dodanie artykułu 56a Kodeksu Karnego zniweluje się uprzywilejowanie sprawcy przestępstwa ciągłego, poprzez możliwość wymierzenia wyższej kary.

            Jak podkreśla Poseł na Sejm RP Jarosław Rusiecki (KP PiS), celem niniejszej nowelizacji prawa karnego jest wprowadzenie elementarnej sprawiedliwości, która powinna się charakteryzować tym, iż dobra prawne obywateli, takie jak życie, wolność, bezpieczeństwo powinny być   chronione przez państwo. Jednocześnie kara za naruszenie tych wolności i wartości wobec sprawców przestępstw powinna być surowa, a osoby te powinny być izolowane od społeczeństwa. Nowelizacja ta ma niewątpliwie na celu spełnić oczekiwania i umożliwić realizację postulatów społeczeństwa. Przyczyną nowelizacji jest wyjaśnienie niespójności w Kodeksie Karnym z 1997 roku. Jest on uznawany przez niektórych ekspertów za zbyt liberalny. Nad rządowym projektem zmiany Kodeksu Karnego pracować będzie dalej Komisja "Solidarne Państwo".